Bywgraffiad
Laura Ashley
Dylunydd tecstilau a ffasiwn
Daeth y gweithdy Mapping Merthyr Through Women’s Histories â staff o wasanaethau’r Llyfrgelloedd a’r Amgueddfa, ynghyd â phartneriaid o sectorau eraill, at ei gilydd i ddarganfod, anrhydeddu ac amlygu straeon y menywod a siapiodd Ferthyr. Wedi’i lywio gan fewnwelediadau o’r sesiynau galw heibio Heritage and Herstories ar draws Cwm Merthyr, dewisodd y cyfranogwyr bob un stori am fenyw oedd yn haeddu cydnabyddiaeth, gan greu map ar y cyd o orffennol Merthyr drwy amrywiaeth o safbwyntiau benywaidd. Dim ond y dechrau yw’r prosiect hwn — gyda’r gobaith o barhau â’r gweithdai hyn a chydweithio â mwy o gymunedau ar draws y cwm, gan gyfoethogi ac ehangu naratif hanes menywod lleol ymhellach.
Daeth Laura Ashley (1925–1985) yn un o'r enwau mwyaf adnabyddus ym myd ffasiwn a dylunio tecstilau Prydain, ond dechreuodd ei stori yn Nowlais, Merthyr Tudful. Ganed Laura Mountney yn 31 Rhes yr Orsaf ym 1925 ac mae ei chysylltiad â'r dref yn rhan bwysig o dreftadaeth greadigol Merthyr.
Dechreuodd Laura ddatblygu ei dull unigryw o ddylunio tecstilau yn ystod y 1950au. Wedi'i hysbrydoli gan grefftau traddodiadol ac arddangosfa yn Amgueddfa Fictoria ac Albert, dechreuodd arbrofi gydag argraffu ffabrig, gan weithio ochr yn ochr â'i gŵr, Bernard Ashley. Tyfodd yr hyn a ddechreuodd ar raddfa fach i fod yn fusnes ffasiwn a dodrefn a gydnabyddir yn rhyngwladol sy'n dwyn ei henw.
Mae ei stori yn un o greadigrwydd, entrepreneuriaeth a phenderfyniad. O'i dechreuadau yn Nowlais, datblygodd Laura Ashley hunaniaeth ddylunio adnabyddadwy ar unwaith ac adeiladu enw a ddaeth yn adnabyddus ymhell y tu hwnt i Gymru. Mae ei man geni yn 31 Rhes yr Orsaf bellach wedi'i nodi gyda phlac treftadaeth Merthyr, sy'n creu cysylltiad diriaethol rhwng ei chyflawniadau a'r gymuned lle dechreuodd ei stori.
Mae adennill lle Laura Ashley yn stori Merthyr yn ein helpu i weld dimensiwn arall o dreftadaeth y dref. Mae ei bywyd yn ein hatgoffa bod hanes Merthyr hefyd yn hanes o greadigrwydd, menter ac uchelgais menywod ac y gall straeon a ddechreuodd yn ein cymunedau atseinio ymhell y tu hwnt iddynt.